Przydatne linki:
Ogrody klasztorne

OGRODY PRZYKLASZTORNE – CENTRA RÓŻNORODNOŚCI BIOLOGICZNEJ

Projekt dotowany przez GEF/SGP/UNDP oraz Ambasadę Szwajcarii

Pierwsza w Polsce współpraca między organizacją pozarządową (SIE) a instytucjami religijnymi (klasztory), której celem jest działanie na rzecz ekorozwoju, zachowania i pomnażania różnorodności biologicznej.

To ostatni moment, by podjąć działania ratujące ogrody i sady przy klasztorach, ponieważ w wielu przypadkach drzewa dożywają ostatnich lat, a nie są odnawiane nasadzenia ze znajdujących się tam odmian. Posadzenie w ogrodach przyklasztornych nowych drzew zokulizowanych zrazami pobranymi ze starych drzew pozwala ratować odmiany charakterystyczne dla danego regionu.
Dziś powszechnie sadzi się nowoczesne odmiany, ponieważ drzewa owocują szybko i równomiernie, dają owoce jednakowe, duże, nie rosną wysoko, a więc są wygodne przy zbiorze. Jednak drzewa takie wymagają intensywnej pielęgnacji, bez której marnieją i nie owocują. Większość nowoczesnych odmian nie nadaje się na przetwory i soki. Badania potwierdziły też, że nowoczesne odmiany nie są tak bogatym źródłem witamin jak dawne.
Karłowate drzewa, intensywnie pryskane środkami ochrony roślin, nie pełnią równie ważnej roli w przyrodzie, jak wysokopienne drzewa o rozłożystych koronach. Nie tworzą wokół bogatego ekosystemu – nie są miejscem gniazdowania i życia ptaków, pożytecznych owadów, drobnych ssaków, płazów i gadów.
Wyparcie starych przez nowe odmiany i skazanie na wyginięcie dawnych, lokalnych odmian byłoby dużą stratą dla różnorodności biologicznej i polskiej kultury. Warto również pamiętać, że odmiany te z uwagi na przystosowanie do miejscowych warunków środowiska mają często lepszą wartość użytkową, większą odporność na mróz i choroby.
Szczególnie ważne, by drzewa powróciły do miejsc, gdzie jest gwarancja, że będą mogły przetrwać różne wydarzenia i zmieniające się mody. Z nimi przetrwają nie tylko różnorodne odmiany, tradycje upraw i przetwórstwa, lecz także ochronione zostaną całe ekosystemy tak ważne dla zachowania różnorodności biologicznej - dzikiej i rolniczej.

Cele projektu:
1. Zachowanie biologicznej i krajobrazowej różnorodności w Europie w ramach zrównoważonego rozwoju.
2. Powstanie w ogrodach klasztornych nowych wysokopiennych sadów dawnych odmian.
3. Ochrona zasobów genetycznych znajdujących się w ogrodach klasztornych.
4. Upowszechnienie ginących odmian i gatunków drzew owocowych.
5. Promocja rolnictwa ekologicznego.
6. Inwentaryzacja ogrodów klasztornych.
8. Wzrost wiedzy i świadomości wśród zakonników na temat najbliższego środowiska i jego ochrony.
9. Wprowadzenie do sadów dzikich pszczół (w miejscach, gdzie nie ma pasiek), które zapylają wielokrotnie więcej kwiatów drzew owocowych niż pszczoły miodne.

Merytoryczną stroną projektu zajęli się naukowcy z Instytutu Sadownictwa i Kwiaciarstwa w Skierniewicach oraz Ogrodu Botanicznego PAN w Powsinie. Do ich zadań należała inwentaryzacja oraz opieka merytoryczna przy zakładaniu sadów.

Efekty projektu:
1. Przeprowadzono inwentaryzację w 30 ogrodach przyklasztornych. Odnaleziono pojedyncze stare, ale w świetniej kondycji drzewa dawnych, dziś rzadko spotykanych odmian.
2. W szkółce w miejscowości Kruszewo (woj. mazowieckie) posadzono 3000 podkładek jabłoni, gruszy i wiśni. W lipcu i sierpniu 2006 i 2007 roku podkładki zaokulizowano zrazami pobranymi z drzew owocowych dawnych odmian.
3. Założono 37 sadów przyklasztornych. (największy sad dawnych odmian powstał w klasztorze Cystersów w Szczyrzycu)
4. Przeprowadzono warsztaty w 15 klasztorach na tematy: sadzenia i pielęgnacji drzew, ekosystemów sadów, ochronie dzikich pszczół, okulizowania drzewek, prześwietlania koron w starych drzewach, ekologicznej ochrony sadów.
5. Wydano Biuletyn Niecodzienny Spraw Ekologicznych i broszurę o ogrodach klasztornych „Nowa opowieść o sadach przyklasztornych” oraz film DVD „Nowa opowieść o sadach przyklasztornych”



Plan sadu w klasztorze Cystersów wSzczyrzycu.

Z HISTORII OGRODÓW PRZYKLASZTORNYCH

Siedziby klasztorów, mimo wojen, przetrwały w tych samych miejscach przez stulecia. Zwykle otoczone były ogrodami, w których przez wieki uprawiano warzywa, zioła przyprawowe i lecznicze, kwiaty do ozdoby ołtarzy i drzewa owocowe.
Podstawy ogrodnictwa stworzył Albertus Magnus, arcybiskup Kolonii, wszechstronny uczony, badacz przyrody i mecenas sztuki ogrodniczej w dziele „De Vegetabilus”.
Do dziś w wielu przyklasztornych ogrodach zachowały się liczne gatunki roślin, między innymi drzewa owocowe i krzewy, tworząc często niepowtarzalną różnorodność biologiczną. Te zasoby genowe stanowią cenny materiał z punktu widzenia naukowego, przyrodniczego i rolniczego.
Miejsce na klasztory z reguły wybierano bardzo starannie. Wspólnoty klasztorne żyły w harmonii z otaczającą je przyrodą, oszczędnie gospodarując jej zasobami – stanowiły doskonały przykład zrównoważonego rozwoju. Zarazem promieniowały kulturą, a okoliczni ogrodnicy, i rolnicy czerpali wzory wypracowane w ogrodach klasztornych.
Przypomnienie edukacyjnej roli klasztorów stanowi powrót do najstarszej i najlepiej sprawdzonej tradycji, szansę upowszechnienia modelu rolnictwa ekologicznego (na przykład benedyktynka, św. Hildegarda z Bingen, jest uważana za patronkę medycyny naturalnej, ziołolecznictwa i ekologii).
W Polsce istnieje dziś 238 różnych rodzin zakonnych, niektóre z nich mają kilka lub kilkanaście placówek. Większość wspólnot dysponuje ogrodami. W wielu przypadkach odzyskały je dopiero w ostatnich latach po poprzednich gospodarzach (m.in. PGR-ach), którzy zostawili po sobie liczne zaniedbania i szkody wymagające naprawy.

Well afore everyone be familiar with that cialis com free offer can be found with ease in the Internet. In distinct on our website it is full of it. But you forget and constantly you ask.

 
Wybrane projekty
Kampanie
Aktywne Lokalnie
© 2010 Społeczny Instytut Ekologiczny, wykonanie: netsites.pl, projekt graficzny: SIE