Przydatne linki:
Niemcy - Polska - Białoruś. Wspólne Drogi Ekorozwoju.

W lutym 2008 Społeczny Instytut Ekologiczny rozpoczął nowy projekt współpracy Niemcy - Polska – Białoruś, finansowany przez Fundację Batorego w ramach programu Partnerstwo Inicjatyw Społecznych, zatytułowany: “Wspólne drogi Ekorozwoju: aktywizacja lokalnych społeczności z Mogilewa w rozwiązywaniu problemów ekologicznych, na podstawie najlepszych praktyk na Mazowszu i w Saksonii”.

Cele projektu
Partnerzy Projektu
Kalendarz i opis działań
Sprawozdania z działań
Galeria projektu

Cele i historia projektu

Kraje europejskie mają wiele problemów w dziedzinie ekologii i ochrony środowiska. Na Białorusi dokładają się do nich skutki katastrofy Czarnobyla. W Niemczech i w Polsce, społeczeństwo coraz bardziej aktywnie bierze udział w rozwiązywaniu tych problemów, powstają nowe organizacje i inicjatywy społeczne. Proces ten na Białorusi jest ledwo rozpoczęty. Jest bardzo niewiele organizacji zajmujących się ekologią, większość problemów jest rozwiązywana odgórnie. Istnieją jednak w różnych grupach społecznych ludzie z inicjatywą, którym potrzebne jest im wsparcie bardziej doświadczonych partnerów z Europy centralnej i zachodniej. Jednocześnie oczywiste jest że w aktualnym kontekście politycznym, społecznym i ekonomicznym, nie wszystkie doświadczenia dotyczące udziału społecznego w decyzjach środowiskowych z krajów UE można w prosty sposób powielić na Białorusi. Dlatego też partnerzy podczas przygotowania projektu zidentyfikowali tematy które mogą inspirować społeczność na Białorusi zarówno na poziomie decyzji społecznych jak i codziennych wyborów lub perspektyw rozwoju ekonomicznego. W związku z określonymi potrzebami, doświadczeniem partnerów oraz chęcią przekazania takiej wiedzy którą można będzie najlepiej wykorzystać w Białoruskich warunkach, wybrano trzy pola wymiany doświadczeń pomiędzy partnerami:
1- ochrona środowiska a zdrowie : zdrowe odżywianie, rolnictwo i produkcja żywności
2- udział w decyzjach administracyjnych dot. środowiska, relacje z władzami : przykłady z Polski i Niemiec
3-rozwiązywanie pozornych konfliktów gospodarki z ekologią: ekonomiczne aspekty ekorozwoju, przykłady z terenu
Dodatkowo projekt będzie okazją dla organizacji polskiej i niemieckiej, które pracują w bardzo podobnych obszarach (wieś, rolnictwo, agrobioróżnorodność, rozwój lokalnych społeczności) do nawiązania konkretnej pierwszej współpracy i być może wypracowania kolejnych wspólnych projektów

Celem ogólnym projektu jest podwyższenie świadomości i kompetencji uczestników projektu w motywowaniu lokalnych społeczności do rozwiązywania lokalnych problemów ekologicznych, poprzez wymianę doświadczeń z najlepszych praktyk w Niemczech i w Polsce, jak również przekazanie ich społeczności lokalnej w Mogilewie i zastosowanie w praktyce na Białorusi.
Mamy zamiar osiągnąć to dzięki :
-podwyższeniu wiedzy i świadomości wszystkich uczestników projektu w trzech wybranych dziedzinach :
1-środowisko a zdrowie obywateli wokół tematu rolnictwa ekologicznego, agrobioróżnorodności i produkcji żywności
2-relacje społeczności lokalnych, ngo, i władz lokalnych- porównanie rozwiązań polskich i niemieckich oraz sytuacji na Białorusi
3-rozwiązywanie konfliktów gospodarka/środowisko poprzez tworzenie zielonych miejsc prac, i ekonomiczne korzyści ekorozwoju
-nawiązaniu współpracy trójstronnej, lepszym poznaniu się organizacji z 3 sąsiadujących krajów, wymianie doświadczeń, poznaniu realiów, wzajemne inspiracje
-przekazaniu społecznościom lokalnym na Białorusi (Mogilew), szczególnie liderom społecznym (pedagodzy, lekarze, nauczyciele) doświadczenia starszych organizacji z Polski i Niemiec
-inspiracji do działań obywatelskich na poziomie lokalnym na Białorusi poprzez przykłady dobrych praktyk z Mazowsza i Saksonii

Partnerzy Projektu

Projekt realizowany jest wspólnie z niemiecką organizacją Christlich-Soziales Bildungswerk Sachsen e.V i Białuruskim „Stowarzyszeniem Lekarzy“ z Mogilewa.

Partner Niemiecki
Christlich-Soziales Bildungswerk Sachsen e.V
Adres: Kurze Strasse 8, 01920 Miltitz, Deutschland
www.csb-miltitz.de
osoba odpowiedzialna za projekt: Thaddaus Ziesch, tel +49 35796 97117, e-mail: Adres poczty elektronicznej jest chroniony przed robotami spamującymi. W przeglądarce musi być włączona obsługa JavaScript, żeby go zobaczyć.

CSB to prężna i doświadczona organizacja niemiecka, stowarzyszenie powstałe w 1991 roku. Diała w Saksonii, szczególnie na obszarach wiejskich. Jest największym pracodawcą na obszarach wiejskich wschodniej Saksonii, zatrudnia około 100 pracowników i współpracowników. Główne cele organizacji to: poprawa sytuacji życiowej ludzi; zarządzanie placówkami przedszkolnymi na obszarach wiejskich; praca z młodzieżą i na rzecz młodzieży; budowa i rozwój działań edukacyjnych; opieka i wsparcie kultury i języka serbskiego na Łużycach; wyjazdy studyjne, spotkania międzynarodowe; wsparcie zatrudnienia w szczególności kobiet; działania z zakresu ochrony środowiska, rozwoju wsi oraz pielęgnacji krajobrazu; publikacje oraz wystawy.
Cele te organizacja realizuje miedzy innymi poprzez następujące działania i projekty:
Obszary wiejskie oraz sprawy społeczne : Praca na rzecz seniorów; Farma młodzieżowa w Hoyerswerda; Placówki przedszkolne; Zajęcia w szkołach; Centrum Żywienia oraz Zielarstwa w Klasztorze Marienstren (ogród edukacyjny)
Środkowa oraz wschodnia Europa : biura kontaktowe w Lubaniu [PL] oraz Libercu [CZ], projekty transgraniczne
Środowisko i rolnictwo : Stacja badania klimatu w pomieszczeniach inwentarskich; Kartowanie stopnia zagrożenia erozją oraz procesu zmywania; Urlop na obszarach wiejskich w Saksonii; Kartowanie, zachowanie i wykorzystanie starych sadów drzew owocowych.

Partner Białoruski
Doctor’s League (Vratchebnoy Soyuz)
Adres:212030, ul Kuguzowa 6, Mogilew, Bielarus
www.lekary.org
osoba odpowiedzialna za projekt: Siergiej Kuntsewich, tel +375 222 423 410, e-mail: Adres poczty elektronicznej jest chroniony przed robotami spamującymi. W przeglądarce musi być włączona obsługa JavaScript, żeby go zobaczyć.

Stowarzyszenie Lekarzy z Mogilewa, zostało zarejestrowano w 2001 roku. Założyło je grupa lekarzy działających społecznie i pragnących zwiększyć zaangażowanie obywatelskie na Białorusi, oraz świadomość społeczną w tematyce łączącej zdrowie i ekologię. Sprawy te są bardzo istotne dla społeczności dotkniętej przez skutki katastrofy Czarnobyla. Cele organizacji to między innymi :
-zbieranie i rozpowszechnianie informacji dot. zdrowia oraz ekologii i ochrony środowiska w regionie Mogilewa
-edukacja i podwyższanie świadomości lekarzy w regionie
-poszukiwanie współpracy i budowanie dialogu pomiędzy władzami i partnerami społecznymi- organizacjami pozarządowymi, społeczeństwem obywatelskim w rozwiązywaniu problemów zdrowotnych i ekologicznych
Dotychczas prowadzone projekty włączają :
-projekt „Koncylium” mający zwiększyć zaangażowanie obywatelskie lekarzy z regionu Mogileva
-wydanie biuletynu „Czarnobyl i zdrowie” prezentującego badania nad skutkami katastrofy,
-wydawanie biuletynu dla lekarzy (od 2001 roku do dziś)
-kampania „Czysta wiosna w Polikowiczy” (2001-2002)
-projekt „dialog i partnerstwo” mający zapoczątkować dialog z władzami w rozwiązywaniu palących problemów społecznych (od 2002 roku do dziś)
Stowarzyszenie współpracuje z innymi najważniejszymi organizacjami regionie : Centrum wsparcia i edukacji kobiet, organizacja informacji ekologicznej „ENDO” i inni.

Kalendarz i opis działań.

W Projekcie przewidziane są następujące działania:
1.założenie strony internetowej projektu
2.wyjazd studyjny do Saksonii do CSB (4dni) 19-22 maja 2008
poznanie metod angażowania lokalnych społeczności w decyzje i działania- wsparcia zrównoważonego rozwoju, działań na rzecz promocji zdrowego żywienie i zdrowego trybu życia- (metody i praktycznie przykłady zastosowań w terenie)
Uczestnicy :4 osoby z Polski-( koordynator, wiodący rolnik ekologiczny z terenu Mazowsza, przedstawiciel samorządu z terenu Mazowsza, przedstawiciel lokalnej grupy działania stowarzyszenia ze wsi); 4 osoby z Białorusi: (koordynator z organizacji doctor’s League i lokalni liderzy-pedagog, dziennikarze- którzy będą pełnić funkcję multiplikatorów) .
Tematy wyjazdu:
zdrowie/żywność ekologiczna/ edukacja w tym:
-centrum zdrowego żywienie i zielarstwa- klasztor Sant Marienstern
-przykłady zajęć edukacyjnych dla dzieci, młodzieży, dorosłych
-aktywizacja seniorów
-kampanie informacyjne „sachsen schmeckt” (smak Saksonii)
Udział społeczny/ relacje z władzami/ decyzyjność:
-spotkania w Min Rolnictwa, Środowiska (Dresden), urzędzie powiatowym (Kamenz lub Bautzen), urzędzie gminy Nebelshutz (gmina która wygrała w 2006 konkurs na najpiękniejszą gmine Saksonii z pktu widzenie architektury krajobrazu)
Aspekty ekonomiczne lokalnego ekorozwoju
-zobaczenie giełdy producentów i oferentów produktów lokalnych i ekologicznych
3. Szkolenie w Polsce (4 dni) koniec lipca-początek sierpnia 2008
Uczestnicy: pracownicy SIE, 4 osób z Białorusi :w tym 3 aktywistów Stow. Lekarzy (lekarz, pedagog, dziennikarz) i jeden z organizacji Białoruskiej współpracującej ENDO.
Tematy :
-przykłady kampanii społecznych (GMO, Rospuda, Kampanie konsumenckie PZS)
-spotkania w Urzędzie Marszałkowskim, Ministerstwie Rolnictwa, Ministerstwie Środowiska, Urzędzie wybranej gminy
-wizyty gospodarstw rolników ekologicznych z terenu Mazowsza
-udział społeczny: spotkania z innymi ngo (Zielone Mazowsze, OTOP, Greenpeace…)
Przygotowanie warsztatów na Białorusi
4.Warsztaty dla liderów społeczności na Białorusi-przekazanie wiedzy przez multiplikatorów Białoruskich w Mogilewie (2dni)- wrzesień 2008
Uczestnicy : multiplikatorzy Białoruscy wyszkoleni podczas dział 2 i 3, członkowie lokalnych organizacji- (ligi Lekarzy, Endo) , dziennikarze, pedagodzy, lekarze- w sumie 20 osób.
Zakres: przedstawienie dosiwadczeń z polski i Niemiec w tematach 1) zdrowia, żywności i ekologii, 2) udziału społeczny w decyzjach, aktywności obywatelskiej;3) ekorozwoju jako rozwiązywania konfliktów gospodarka/ekologia. Napisanie małego projektu.
5-realizacja przez liderów Białoruskich małego lokalnego projektu w Mogilewie-październik 2008
Razem z mieszkańcami Mogilewa, w jednym z trzech tematów poznanych na warsztatach. Projekt zostanie wypracowany podczas warsztatów (działanie 4) i zrealizowany.
6-spotkanie podsumowujące projekt w Polsce 1 dzień (2 noce) listopad 2008
Z udziałem 2 osób z Białorusi, pracowników SIE, koordynatora niemieckiego
-prezentacja przez Białorusinów wyników działania 4 i 5
-prezentacja przez stronę polską i niemiecką doświadczeń ze współpracą zagraniczną oraz nowych projektów na których może się oprzeć dalsza współpraca (kierunki działań obydwu organizacji na następny rok)
-wspólny brain-storming- kontynuacja współpracy- przygotowanie planów na następny rok i planu kolejnego projektu.

Sprawozdania z działań.

Wizyta w Saksonii (19-22 maja 2008 r.) w ramach projektu „Wspólne drogi do zrównoważonego rozwoju”.

W ramach projektu cztery osoby z Białorusi (koordynator projektu i lokalne liderki) oraz cztery z Polski (koordynator, dwie wiodące rolniczki ekologiczne z Mazowsza, tłumacz) uczestniczyły w maju br. w szkoleniu wyjazdowym do Saksonii, którego tematem była „Agroturystyka i produkt lokalny”.
Celem szkolenia było pokazanie - na przykładzie Saksonii, a dokładnie jednego z jej regionów: Górnych Łużyc - sposobów angażowania lokalnych społeczności w decyzje i prace wspierające zrównoważony rozwój obszarów wiejskich, przedstawienie działań służących promocji zdrowego żywienia i zdrowego trybu życia, zapoznanie z praktycznymi przykładami w terenie. Ważnym elementem było pokazanie prowadzonych działań edukacyjnych dla dzieci, młodzieży, a także aktywizacja seniorów.
Bardzo bogaty program wyjazdu zapewnił zapoznanie się z wieloma ciekawymi działaniami prowadzonymi na terenie Górnych Łużyc.

Saksonia - dwujęzyczność widoczna na kazdym kroku.
Niezwykle interesujące było spotkanie z dyrektorem departamentu rozwoju obszarów wiejskich w Ministerstwie Rolnictwa i Środowiska Saksonii, który mówił m.in. o pomocy rządu landu dla obszarów wiejskich, trudnościach i perspektywach rozwoju tych terenów. Bardzo ciekawe było również spotkanie ze starostą powiatu Kamenz, a także z burmistrzem gminy Nebelschutz, która w 2006 zwyciężyła w konkursie na najpiękniejszą gminę Saksonii pod względem architektury krajobrazu. W gminie tej cały czas prowadzona jest akcja o bardzo charakterystycznym tytule: „Nasza wieś będzie piękniejsza, nasza wieś ma przyszłość”. W działaniach prowadzonych w jej ramach uczestniczy wielu mieszkańców: od dzieci po seniorów.
Ciekawym punktem programu była informacja o prowadzonej z dobrym skutkiem kampanii informacyjnej „Smaki Saksonii”. Była nawet okazja posmakowania typowych dla tej części Niemiec regionalnych potraw, np. ziemniaków podawanych razem z twarogiem wymieszanym z olejem lnianym, posypanym drobno pokrojoną cebula i szczypiorem.

Regionalna potrawa - ziemniaki i twaróg z olejem lnianym.
Z kolei wizyta w klasztorze Sant Marienstern pozwoliła poznać zasady i metody pracy z dziećmi w Centrum Zdrowego Żywienia i Zielarstwa. Obejrzenie edukacyjnego ogródka ziołowego, zapoznanie się z programem edukacyjnym dla dzieci obejmującym m.in. zajęcia ze znajomości ziół, ich zastosowania w kuchni i medycynie; naukę pieczenia chleba, zajęcia poświęcone zdrowemu odżywianiu, dało dużo do myślenia, stało się inspiracją do działań w Polsce i na Białorusi. Podobnie jak wizyta na fermie dla dzieci i młodzieży, na której młodzi ludzie poznają tradycyjne rośliny uprawne, opiekują się zagrożonymi gatunkami zwierząt gospodarskich: kur, gęsi, kaczek, owiec czy koni.
Inspirująca była wizyta w gospodarstwie agroturystycznym we wsi Topferhof, którego właściciele wyremontowali starą gospodę „Wetenca”. Przyjmują w niej gości, serwują regionalne produkty. Przy gospodarstwie działa ponadto warsztat ceramiczny, którego wyroby chętnie są kupowane przez turystów.

Gospodarstwo agroturystyczne oferuje własne wyroby ceramiczne.
Największe wrażenie na uczestnikach wyjazdu zrobiły działania prowadzone w regionie Kamenz, związane z marką Krabat. To ciekawy przykład wykreowanej i z powodzeniem działającej na części obszaru Górnych Łużyc marki. W jednej z tamtejszych wsi - jak głosi legenda - żył w XVII wieku człowiek o wielkim sercu, trochę czarodziej. Pomagał biednym, przyjmował postacie zwierząt i także w ten sposób wspierał potrzebujących. To on stał się marką regionu – regionu Krabat. Powstały szlaki piesze i rowerowe śladem Krabata, gospodarstwa agroturystyczne, warsztaty rzemieślnicze i przetwórcze (sery, nalewki, piwo) opatrujące własne wyroby logiem Krabat, a także liczne gadżety: szklanki, kieliszki, chustki itp. Ważną rolę w kreowaniu marki odgrywa spisana legenda o Krabacie, którą przetłumaczono już na szesnaście języków. Bo Krabat to także produkt eksportowy, ale tylko w zakresie zachęcającym do przyjazdu w miejsca z nim związane.

Mapa scieżki turystycznej Krabat - tablica dofinansowana ze środków UE.
Jak podkreślał podczas spotkania Thomas Zschornak, burmistrz miasteczka Nebelschutz, także będącego w sieci marki Krabat, nie chodzi o to, by za granicą można było kupić pamiątki związane z Krabatem, bo przecież głównym celem jest zachęcenie turystów do przyjazdu. Chodzi o to, by atrakcyjnie przekazać informację o marce i spowodować, że turysta zechce to wszystko zobaczyć na własne oczy.

Marka Krabat - sery.
Burmistrz Zschornak podkreślał wielką rolę dobrej informacji, chwalił się ładnie wydanymi folderami, mapami i planami, które dokładnie pokazują atrakcje związane z Krabatem. Zaznaczył też, że w promowanie regionu aktywnie włącza się nie tylko samorząd, lecz także liczne organizacje pozarządowe, skupiające młodzież i ludzi starszych. Dzięki temu życie na obszarach wiejskich, kultura i tradycja są pielęgnowane, każdemu zależy na tym, by jego miasteczko czy wieś były piękniejsze i miały przed sobą przyszłość.

Burmistrz Zschornak z dumą pokazuje miasteczko.
Współpraca samorządów z organizacjami pozarządowymi, włączanie do działań mieszkańców to podstawa sukcesu i tak na to patrzą lokalne władze.
Przynależność do sieci marki Krabat chwalili gospodarze gospodarstw agroturystycznych, ponieważ jest ona znana i przyciąga turystów. Pomaga także przynależność gospodarstw do Stowarzyszenia „Urlop na wsi saksońskiej”, które co roku wydaje informator, w których zamieszcza oferty wszystkich zainteresowanych tą formą promocji gospodarstw.

Tradycyjny strój górnołużycki.
Z Krabata „żyje” też w sporym zakresie miasto i cały okręg Kamenz, oferując turystom udział w pieszych i rowerowych wędrówkach jego śladami po miejscach położonych między Budziszynem, Hoyerswerdą i Kamenz. Kamenz kultywuje także tradycje serbołużyckie: w mieście działa mieszczące się w dawnej wytwórni słodu Muzeum Zachodnich Łużyc, gdzie czynna jest wystawa obrazująca historię miasta. Wizyta właśnie w tej miejscowości jest także okazją do skosztowania słynnych kiełbasek z Kamenz.

W Budziszynie.

Zagrożone gatunki owiec i kóz.
Wyjazd do Saksonii był bardzo pouczający, pokazał wiele ciekawych rozwiązań, które można zastosować zarówno w Polsce jak i na Białorusi.
Kolejnym przedsięwzięciem w projekcie jest wizyta białoruskiej grupy w Polsce w końcu lipca br.

Wizyta studyjna w Polsce (27-31 lipca 2008 r.) w ramach projektu „Wspólne drogi do zrównoważonego rozwoju”.

W ostatnim tygodniu lipca br. do Warszawy przyjechała cztererosobowa delegacja z Białorusi: trzech przedstawicieli organizacji „Lekarze dla Środowiska” (koordynator projektu i dwie działaczki – nauczycielki) oraz jedna nauczycielka z organizacji ENDO („Ekologia i nauka dla społeczeństwa”).
Warsztaty obejmowały cztery tematy: edukację ekologiczną w krajowych instytucjach publicznych oraz edukacyjne kampanie społeczne; projekty terenowe Społecznego Instytutu Ekologicznego dotyczące rolnictwa, bioróżnorodności i edukacji ekologicznej, działalność przykładowych polskich organizacji ekologicznych oraz działalność Społecznego Instytutu Ekologicznego (prezentację najważniejszych projektów, plany na przyszłość, w tym dalszą współpracę ze stroną białoruską).

W ramach pierwszego tematu skupionego wokół działań z zakresu edukacji ekologicznej na poziomie krajowym, uczestnicy warsztatów spotkali się z szefostwem Departamentu edukacji ekologicznej oraz Wydziału komunikacji społecznej w Narodowym Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, odwiedzili Centrum Informacji o Środowisku przy Ministerstwie Środowiska, byli także na spotkaniu w Departamencie rolnictwa i rozwoju obszarów wiejskich Urzędu Marszałkowskiego Województwa Mazowieckiego. Mieli też okazję odwiedzić Centrum Edukacji Ekologicznej Lasów Państwowych działające przy Kampinoskim Parku Narodowym z siedzibą w Izabelinie. Wszędzie otrzymali informacje na temat działań edukacyjnych prowadzonych przez odwiedzane instytucje, zadawali wiele szczegółowych pytań dotyczących sposobów docierania z edukacją ekologiczną do społeczeństwa i konkretnych efektów tych działań; w tym z edukacją prowadzoną dla rolników zainteresowanych rolnictwem ekologicznym i zrównoważonym rozwojem obszarów wiejskich. W Centrum Informacji o Środowisku zapoznali się także z prezentacją poświęconą m.in. prawu europejskiemu dotyczącemu społecznego dostępu do informacji, przepisom polskim o dostępie obywateli do informacji, bazie danych o środowisku stworzonym i wciąż aktualizowanym przez pracowników CIOŚ. Dopytywali się o szczegóły pracy centrum, zasady tworzenia bazy. Bardzo chwalili wizytę w Izabelinie, gdzie obejrzeli wystawę obrazującą różne typy środowisk przyrodniczych charakterystycznych dla Kampinoskiego Parku Narodowego, zapoznali się z historią parku, jego rolą w kształtowaniu prośrodowiskowych postaw.

Wizyta w NFOŚiGW

Wizyta w Urzędzie Marszałkowskim

W Kampinoskim Parku Narodowym

Drugi temat zrealizowany został podczas wyjazdu w teren. Program wyjazdu był bardzo bogaty. Uczestnicy warsztatów odwiedzili Zespół Szkół Rolniczych w Golądkowie w powiecie pułtuskim, gdzie dyrektor placówki zapoznał ich z programami poszczególnych szkół (edukacją dla młodzieży i dorosłych), zaprezentował szkołę, mówił także o - wspólnych ze Społecznym Instytutem Ekologicznym - planach utworzenia w Golądkowie szkoły rolniczej o profilu ekologicznym. Kolejnym punktem była wizyta u rolników ekologicznych - Jolanty i Leszka Kwietniaków, gospodarujących na 17 hektarach we wsi Kruszewo na Mazowszu. Białoruska grupa miała okazję poznać gospodarstwo, w tym hodowane w nim dawne rasy zwierząt i uprawiane stare odmiany roślin uprawnych, które rolnicy pozyskali w ramach prowadzonego prze Społeczny Instytut Ekologiczny projektu „Kurpiowski model różnorodności biologicznej w rolnictwie”. Zadawali mnóstwo szczegółowych pytań, a potem z apetytem zjedli przygotowany przez gospodynię obiad: wszystko z surowców ekologicznych. Następnie spotkali się z pracownikami Gminnego Ośrodka Kultury, Sportu i Rekreacji w Goworowie, przy którym aktywnie działa Stowarzyszenie „Goworowszczyzna”. Tematem spotkania były edukacyjne działania prowadzone przez ośrodek przede wszystkim dla dzieci i młodzieży szkolnej, a także przykłady aktywności społeczno-gospodarczej mieszkańców, którzy z powodzeniem w ramach działalności gospodarczej m.in. sprzedają jaja starej rasy kur – zielononóżki kuropatwianej. Obfitujący w wydarzenia dzień zakończyła wizyta w gospodarstwie edukacyjnym Danuty Jagodzińskiej w Stanisławowie. Grupa miała okazję zwiedzić gospodarstwo, w tym obejrzeć stadninę koni, a także poznać prowadzone tam programy edukacyjne dla dzieci. Pobyt zakończyła kolacja z produktów ekologicznych zakupionych przez właścicielkę od ekorolników.

W gospodarstwie ekologicznym Państwa Kwietniaków

W szkole rolniczej w Golądkowie

W ramach kolejnego tematu uczestnicy warsztatów poznali pracę i działania prowadzone przez kilka organizacji pozarządowych. Odwiedzili Greenpeace Polska, gdzie dowiedzieli się o prowadzonych przez tę organizację kampaniach społecznych m.in. kampanii w obronie Doliny Rospudy, ochrony Bałtyku, ochrony waleni, oszczędzania energii. Z kolei podczas wizyty w Birdlife Polska w Markach (Ogólnopolskim Towarzystwie Ochrony Ptaków) zapoznali się z historią i działaniami prowadzonymi przez OTOP na rzecz ochrony ptaków, a także z licznymi projektami o charakterze edukacyjnym (m.in. liczenie poszczególnych gatunków ptaków w miejscu zamieszkania liczącego, konkursy, aktywna strona internetowa) skierowanymi dla dzieci, młodzieży i dorosłych. Ciekawa była także wizyta w organizacji „Zielone Mazowsze”, która przypadła w otwartym dniu konsultacji dla mieszkańców Warszawy. Uczestnicy warsztatów zobaczyli, z jakimi problemami zgłaszają się warszawiacy i jak organizacja im pomaga. Ponadto poznali historię organizacji, jej cele i sposoby działania. Sporo usłyszeli na temat prowadzonej od kilku lat akcji „Masa Krytyczna”, której przyświeca idea, by Warszawa stała się miastem przyjaznym dla rowerzystów. Członkowie „Zielonego Mazowsza” m.in. biorą udział w konsultacjach na temat zrównoważonego transportu w Warszawie. Z działaniami z pogranicza aktywności samorządu lokalnego i organizacji pozarządowych uczestnicy warsztatów zapoznali się podczas wizyty w mieszczącym się w warszawskiej dzielnicy Bielany przedszkolu, które uczestniczy w projekcie „Zielony Certyfikat” i ten certyfikat już posiada. Współorganizatorem całej akcji jest Fundacja Ośrodek Edukacji Ekologicznej. Podczas spotkania padło wiele, wiele pytań dotyczących zasad certyfikowania, wymogów związanych z edukacją ekologiczną, jakie musi spełnić placówka, który o certyfikat występuje.

Przedszkole z Zielonym Certyfikatem

Spotkanie w Greenpeace Polska

Podczas spotkania kończącego warsztaty białoruska grupa zapoznała się z historią i celami Społecznego Instytutu Ekologicznego, ze zrealizowanymi i aktualnie prowadzonymi projektami. Goście z Białorusi mówili także o swojej działalności, przedstawili plany, a także wyrazili pewność, że to, co zobaczyli podczas pobytu w Warszawie i na Mazowszu, na pewno wykorzystają w swoich placówkach. Podkreślali wielką rolę inspiracyjną, jaką spełniły wszystkie spotkania, w których brali udział.

Warsztaty w SIE

Warsztaty dla liderów białoruskich w Mochylewie, wrzesień 2008

12 września 2008 roku odbyło się w Mochylewie spotkanie przygotowawcze przeprowadzone przez “multiplikatorów” którzy wzięli udział w wyjazdach studyjnych do Saksonii (maj 2008) i do Polski (lipiec 2008). W spotkaniu wzięły udział 23 osoby, głownie nauczyciele-ekolodzy. Vaclava Dubinko, Svetlana Streltsova i Tamara Klimbasova przedstawiły prezentacje swoich doświadczeń z udziału w wyjazdach studyjnych, szczególnie podkreslając aspekty dotyczące edukacji ekologicznej. Przedstawiły otrzymane materiały- broszury, ulotki,płyty DVD. Jak podkresliła V. Dubinko wiele z obejrzanych przykładów można zastosować i doświadczenia te na pewno będą wykorzystane w ich codziennej pracy związanej z edukacją.

Następnym krokiem było przeprowadzenie warsztatów dla lokalnej społeczności pod hasłem „udział lokalnych społeczności w rozwiązywaniu problemów ekologicznych”, wykorzystujących doświadczenia zagraniczne. Warsztaty odbyły się w dniach 18-19 września 2008. Celem było ukazanie praktycznego potencjału wspólnych działań w rozwiązywaniu lokalnych problemów i zapoznanie uczestników z doświadczeniami z Saksonii i Mazowsza.

Szkolenie poprowadził Igor Shary, członek międzynarodoweko stowarzyszenia “ACT”, poprzednio trener i szkoleniowec w białoruskim oddziale organizacji CAP (USA) przed zamknięciem jej oddziału przez władze białoruskie.

W seminarium uczestniczyło 25 osób. Wśród nich, przedstawiciele stowarzyszeń “Doctors’ League”, “ENDO”, “Blue Coasts”, “Białoruski fundusz dla zdrowia I działań charytatywnych“ oraz przedstawiciele instytucji Edukacyji i Kultury.

Program szkolenia został skonstruowany taka by uczestnicy najpierw zapoznali się z zasadami lokalnych działań społecznych, ocenili następnie sytuację dotyczącą problemów ekologicznych, następnie wypracowali możliwe rozwiązania do przeprowadzenia wspólnie przez obywateli.

Ważnym elementem seminarium było przedstawienie doświadczeń Saksonii I Mazowsza w rozwiązywaniu takich problemów z udziałem społeczności lokalnych. Część tę przedstawili multiplikatorzy którzy wzięli udział w wyjazdach studyjnych w maju i lipcu 2008 : Vaclava Dubinko, Svetlana Streltsova, Sergey Kuntsevich i Elena Tatarinova przedstawili je w formie prezentacji. Wykłady wzbudziły duże zainteresowanie, wiele pytań szczególnie dotyczyło sytuacji w Polsce. Po każdym wykładzie nawiązała się ożywiona dyskusja. Odnotowano że na Białorusi nie ma podobnego wsparcia władz dla stowarzyszeń zajmujących się problemami ekologicznymi jakie istnieje w Polsce lub w Niemczech. Podkreślono również konieczność i ogromne znaczenie dobrze przemyślanej edukacji ekologicznej dzieci i młodzieży. Wśród ważnych i aktualnych dla Białorusi tematów poruszono kwestię oszczędności energii i alternatywnych źródeł energii. Temat segregacji odpadów i zagospodarowania zielonej przestrzeni w przedszkolach i szkołach wywołał również duże zainteresowanie i pobudził chęć uczestników do aktywnej realizacji tego typu działań w Mochylewie.

Uczestnicy odnotowali również jako ciekawy i ważny temat zachowanie i pielęgnację tradycyjnych ogródków przydomowych z odpowiednimi odmianami roślin i kwiatów, tego typu działania widziano na Mazowszu.

Następnie odbyła się praca w grupach, na zasadzie odgrywania ról, przetestowano możliwości wspólnych akcji pro-ekologicznych.

Po 15 minutowej przerwie, rozpoczęła się część praktyczna mająca na celu opracowanie i wybór konkretnych mini projektów do realizacji. Rozpoczęto od wspólnego ustalenia priorytetów ekologicznych. Warsztat roboczy poprowadził Andrej Pahomenko, prezes ekologicznego stowarzyszenia “ENDO”.

Celem było ustalenie przez grupę roboczą konkretnych działań do wspólnego przeprowadzenia, powiązanych z omawianymi na seminarium tematami.

Tematy i działania postanowiono wybrać biorąc pod uwagę następujące kryteria oceny:

  1. Ograniczenia czasowe ( 1 miesiąc na realizację działania).
  2. Ograniczenia budżetowe (dofinansowanie maksymalnie 2000 PLN).
  3. Charakter masowy (udział jak największej ilości obywateli).
  4. Ważność i pilność problemu (stwierdzona przez większość uczestników).
  5. Wymierne rezultaty działania.
  6. Długoterminowe rezultaty działania.

W wyniku prac wybrane zostały następujące dwa działania:

  1. Przeszkolenie uczniów w jednej z Mochylewskich szkół w segregacji odpadów wtórnych.
  2. Zagospodarowanie terenu zielonego wokół Domu Dziecka w Mochylewie z udziałam lokalnej społeczności.

Decyzje te zostały szczególnie wspierane przez obecnych nauczycieli , w seminarium brał również udział przedstawiciel Domu Dziecka. Dyskusja pozwoliła na wspólne zatwierdzenie powziętych decyzji. Koordynator projektu w ciągu tygodnia przeprowadził konsultacje z dyrekcjami szkół i Domu Dziecka które pozwoliły potwierdzić wykonalność mini-projektów. Podczas konsultacji wybrano najbardziej zainteresowaną szkołę nr 19 dla przeprowadzenia akcji nr 1.

Realizacja 2 mini-projektów w Mochylewie-wrzesień i październik 2008

Mini projekt nr 1
„Segregacja odpadów- pierwszy krok do zrównoważonego rozwoju w szkole”.

Krótki opis zagadnienia.
Jeden z pierwszych kroków który pozwoli szkołom wstąpić na drogę zrównoważonego rozwoju to zmniejszenie zapotrzebowania i ilości produkowanych odpadów. Jedną z metod osiągnięcia celu może być wprowadzenie procedur segregacji wśród uczniów i nauczycieli, szczególnie segregacja na surowce wtórne, odpady mieszane i niebezpieczne.
Aktualnie w żadnej szkole w rejonie Mogilewa nie prowadzi się segregacji odpadów i personel oraz uczniowie nie są zaznajomieni z tematem.
Ideą projektu jest wprowadzenie segregacji na dwa rodzaje odpadów i zaopatrzenie szkół w odpowiednie kontenery. Odpady będą dzielone na surowce wtórne i do ponownego wykorzystania, oraz inne, nie nadające się aktualnie do recyklingu. Segregacja ta będzie miała bardzo praktyczne przełożenie. Administracja rejonowa zainteresowana jest odzyskiwaniem surowców wtórnych i będzie systematycznie odbierać kontenery ze szkoły. Uczniowie i pedagodzy będą mogli się przekonać o efektach prowadzonej przez siebie segregacji.
Podczas konsultacji z dyrekcją szkoły ustalono że dla efektywnej segregacji konieczne są pojemniki w każdej klasie i na korytarzach czyli w sumie 80 pojemników na odpady o objętości ok. 10 litrów.
Wprowadzenie takiego systemu w całej szkole pozwoli na wyrobienie w uczniach nawyku segregacji odpadów. Jest szansa że nawyk ten zostanie przeniesiony przez uczniów do wielu rodzin.
Projekt przysłuży się ekologicznej edukacji młodzieży i stanie się modelem dla innych szkół i Instytucji publicznych w regionie.
Projekt będzie realizowany w partnerstwie z organizacją „Endo” („Ekologia i nauka dla społeczeństwa”).

Cel ogólny projektu:
Ochrona środowiska poprzez wprowadzenie i naukę segregacji odpadów w szkole średniej nr 19 w Mogilewie.

Cele szczegółowe:
Zaopatrzenie szkoły w dostateczną ilość oznakowanych pojemników na odpady i w materiały szkoleniowe nt segregacji śmieci.
Przeprowadzenie kampanii informacyjnej wśród pedagogów i uczniów.
Zadania:
1. realizacja celu nr1.
1.1. Rozpoznanie rynku aby zakupić pojemniki na odpady.
Wstępna analiza ukazała że w Mogilewie nie ma możliwości zakupu odpowiedniej ilości pojemników. Odpowiednie pojemniki produkowane są w mieście Borisow, odległym o 200km.
1.2. Zamówienie i dostawa.
Zamówienie, zakup i transport 80 pojemników o pojemności 10 l.
1.3. Przygotowanie naklejek dla oznakowania pojemników.
Grafik przygotuje 2 rodzaje wzorów, wydrukowanych zostanie 80 kolorowych naklejek dla oznakowania pojemników (po 40 każdego rodzaju).
1.4. Przygotowanie ulotek informacyjnych dla nauczycieli i uczniów.
Przygotowane zostaną plakaty w formacie A3 i informujące karty w formacie A4. Wydrukowanych zostanie 10 kolorowych plakatów i 50 kart. Plakaty zostaną rozwieszone w widocznych miejscach w szkole a karty będą zawieszone nad miejscami gdzie ustawione będą pojemniki.
1.5. Organizacja systematycznego odbioru posegregowanych odpadów przez administrację rejonową.
Zostanie zorganizowane spotkanie na którym ustalone będą dokładne procedury odbioru posegregowanych odpadów. Zostanie zawarta umowa pomiędzy szkoła i administracją.
2. Realizacja celu nr 2.
2.1. Spotkania robocze z nauczycielami .
Odbęda się 2 spotkania z nauczycielami i dyrekcją oraz realizującymi projekt przedstawicielami organizacji pozarządowych „Lekarze dla środowiska” i „Endo”. Uczestnicy spotkań zapoznają się z zasadami segregacji, celami tych działąń, otrzymają tez materiały szkoleniowe dla uczniów.
2.2. Przekazanie uczniom zasad i celów segregacji przez nauczycieli.
W ciągu 10 dni roboczych nauczyciele zaznajomią uczniów z zasadami i celami projektu.

Rezultaty projektu:
- wszystkie działania zrealizowano zgodnie z planem.
- w szkole nr 19 wprowadzono system segregacji odpadów wtórnych, co jest pierwszym takim pilotażowym projektem w rejonie Mochylewa.

Mini projekt nr 2
„Udział społeczności lokalnej w zagospodarowaniu Sierocińca”

Krótki opis zagadnienia.
W Mochylewie od wielu lat funkcjonuje Sierociniec, położony pod miastem.
Urządzenie podwórka i obszaru na którym znajduje się dom nie odpowiada standardom wymaganym od tego typu placówek i potrzebom dzieci.
W lipcu 2008 grupa białoruska zapoznała się w Polsce z działaniami proekologicznymi prowadzonymi przez przedszkole „Zielony Zakątek” w Warszawie. Zainspirowani tym wolontariusze zdecydowali podczas seminarium roboczego 22.09.2008 r. o przeprowadzeniu projektu zagospodarowania terenu domu dziecka, szczególnie pod kątem zieleni i nasadzeń. Dyrekcja domu dziecka z wdzięcznością przyjęła propozycję pomocy.
W akcji udział wezmą członkowie i wolontariusze organizacji „Lekarze dla środowiska” oraz personel domu dziecka. W akcje planuje się również włączyć młodzież.
Nasadzenia i zielone zagospodarowanie terenu będzie sprzyjało rozbudzeniu w dzieciach zainteresowania przyrodą i ekologią.

Cel projektu:
Zielone zagospodarowanie terenu wokół domu dziecka w Mogilewie (zieleń, nasadzenia) i włączenie w akcję różnych grup społecznych.

Zadania:
1. Ustalenie ze służbami sanitarnymi miejsc nasadzenia krzewów.
W tego typu instytucjach publicznych zgodnie z obowiązującymi normami i prawem powinny być sadzone krzewy i drzewa odpowiadające potrzebom.
2. Przygotowanie odpowiedniej ilości sadzonek zgodnie.
Wg otrzymanych danych, dla obsadzenia krzewami terenu konieczne jest 150 sadzonek.
3. Dostawa sadzonek ze szkółki.
Konieczny wynajem transportu.
4. Zabezpieczenie odpowiedniej ilości ziemi i nawozu.
5. Włączenie młodzieży w akcję.
Uzgodnione zostanie z dyrekcją gimnazjum elektrotechnicznego i klubu „Podrostok” w którym prowadzona jest edukacją młodzieży.
6. Włączenie przedstawicieli СМИ.
7. Przeprowadzenie akcji
8. Podsumowanie, ocena
W spotkaniu podsumowującym wezmą udział przedstawiciele organizacji pozarządowej, administracja domu dziecka i dyrektor klubu młodzieżowego.

Rezultaty projektu:
-działania przeprowadzono zgodnie z planem
-W akcji wzięły udział w sumie 44 osoby, w tym należy szczególnie podkreślić udział młodzieży- 16 uczniów gimnazjum elektro-technicznego oraz 17 młodych członków klubu „Nastolatka” którzy byli notowani za różne przestępstwa. Inni uczestnicy to członkowie organizacji „Doctror’s League” oraz pracownicy Domu Dziecka. Akcja sadzenia zakrzewień odbyła się 30 października 2008.
-akcja została dodatkowo nagłośniona przez regionalną telewizję, przeprowadzono wywiad z koordynatorem i dyrekcją Domu Dziecka.

Warsztat podsumowujący doświadczenia projektu 14-16 listopad 2008 w Warszawie.

Uczestnicy:
Społeczny Instytut Ekologiczny:
- Aleksandra Priwieziencew-koordynator projektu
- Elżbieta Priwieziencew- wiceprezes
- Ewa Sieniarska- prezes
- Jolanta Zientek-asystent, tłumacz
- Tomasz Włoszczowski - koordynator kampanii
Stowarzyszenie „Lekary”
- Siarhei Kuntsevich- prezes
- Waclawa Dubinko-członek stowarzyszenia
Stowarzyszenie „Christlich-Soziales Bildungswerk Sachsen e.V.“
- Marek Karłowski

Zakwaterowanie:
Hotel Start Felix ul.Omulewska, Praga Południe. Warsztaty odbyły się w biurze SIE, ul Raszyńska 32/44

Plan warsztatu
14.11.2008
6.30 odbiór grupy Białoruskiej z dworca Warszawa Wschodnia, Zakwaterowanie w hotelu, śniadanie
Czas wolny. Godz 15.00 spotkanie robocze- rozliczenie projektu grupa białoruska+ koordynator
(rozliczenie kosztów podróży i działań na Białorusi). Dojazd przedstawiciela partnera niemieckiego.Ok. Godz. 19.00 wspólna kolacja
15.11.2008
Godz. 9.30 rozpoczęcie warsztatów
-prezentacja przez grupę Białoruską wyników działania 4 (seminarium szkoleniowe na Białorusi) i 5 (mini-projekty zrealizowane w Mogilewie)
Godz.10.30
-prezentacja przez stronę polską doświadczeń ze współpracą zagraniczną oraz nowych projektów na których może się oprzeć dalsza współpraca (kierunki działań organizacji na następny rok)
Godz. 11.30
-prezentacja przez stronę niemiecką doświadczeń ze współpracą zagraniczną oraz nowych projektów na których mogłaby się oprzeć dalsza współpraca (kierunki działań organizacji na następny rok)
Godz. 12.30
-prezentacja przez SIE wybranych poprzednio tematów współpracy (wytypowanych podczas wizyty studyjnej w Polsce w lipcu 2008) i podsumowanie poprzednich wydarzeń (2 wizyty studyjne)
Godz.13.00-14.30 obiad- niedaleko biura SIE
Godz.14.30
-prezentacja przez SIE zidentyfikowanych możliwości finansowania wspólnych projektów i przewidywane daty konkursów
-wspólny brain-storming- kontynuacja współpracy- przygotowanie planów na następny rok i draftu kolejnego projektu
Godz. 19.00 Kolacja w centrum, ok. godz 22.00 powrót do hotelu
16.11.2008
10.00 Wyjazd partnera niemieckiego
Spotkanie robocze BL-PL: kontynuacja pisania wspólnego projektu
Po południu wspólny obiad, czas wolny, wieczorem wyjazd do Minska

Wyniki warsztatu:
Warszat pozwolił na zaprezentowanie i posumowanie wspólnych doświadczeń które okazały się bardzo bogate, wszyscy uczestnicy wyrazili zadowolenie z przebiegu projektu i chęć na kontynuację współpracy. Bardzo interesująca była prezentacja doświadczeń wynikających z działań na Białorusi, które udowodniły jak wiele pozytywnych elementów udało się przekazać na ten grunt i jak bardzo niewielkim kosztem finansowym udało się zaangażować wiele osób (bezpośrednio 70 osób, pośrednio znacznie więcej) w działania obywatelskie i proekologiczne. Uczestnicy Białoruscy wielokrotnie podkreślali jak ciekawe i pożyteczne były dla nich obydwa wyjazdy studyjne.
Partner niemiecki zaprezentował szczegółowe plany organizacji na kolejne lata, co pozwoliło stwierdzić wiele wspólnych kierunków dla 3 organizacji (szczególnie: edukacja dzieci i młodzieży, ale również ekoturystyka, praca z lokalną społecznością, wymiana doświadczeń pomiędzy szkołami rolniczymi – edukacja nauczycieli itp.) oraz wybrać wstępne możliwe tematy współpracy. Wiele z doświadczęń niemieckich może być bardzo inspirujące dla działań SIE. Partner polski przedstawił zarówno swoje plany jak i wstępne możliwości finansowania. Na tej podstawie ustalono tematy oraz fundusze do których organizacje będą starać się wspólnie aplikować w 2009 roku (między innymi fundacja Batorego, Rita). Całość spotkania przebiegła w bardzo serdecznej atmosferze i daje perpektywy na długoterminową kontynuację współpracy wschód-zachód na rzecz ekologii i inicjatyw obywatelskich dla zrównoważonego rozwoju.

Do pobrania:
- prezentacja działań na Białorusi (plik PDF, ok. 11MB) ››
- prezentacja organizacji Białoruskiej ››
- prezentacja partnera niemieckiego ››

Well already everyone have that cialis com free offer can be found with ease in the Internet. In distinct on our website it is full of it. But you forget and constantly you ask.

 
Wybrane projekty
Kampanie
Aktywne Lokalnie
© 2010 Społeczny Instytut Ekologiczny, wykonanie: netsites.pl, projekt graficzny: SIE