
Od lipca 2009 do grudnia 2010 przez Społeczny Instytut Ekologiczny realizowany będzie projekt, który jest finansowany w ramach Funduszu dla Organizacji Pozarządowych na lata 2009 – 2010.


Partnerami projektu są:
Lone Lamark - Lone Lamark Reiselivsutvikling
Trine Grann – Grindaheim AS z Norwegii
Strona główna projektu
Kalendarz projektu
Partnerzy projektu
Galeria
– w lipcu 2009 rozpoczęła się realizacja projektu, pierwszym działaniem były spotkania przygotowawcze z władzami gmin, mające na celu przedstawienie założeń i celów projektu. Zespól projektowy odwiedził każdą gminę i spotkał się wójtami i burmistrzami. Podpisano deklarację współpracy. Wójtowie i burmistrzowie obiecali pomoc przy realizacji projektu.
– sierpień to czas intensywnej pracy; w każdej z gmin odbywały się spotkania otwarte, na które przyszło w sumie około 650 osób. Prezentowaliśmy założenia projektu radnym i lokalnej społeczności, często była burzliwa dyskusja, była także wstępna rekrutacja uczestników do grup roboczych tematycznych.
– wrzesień zapraszamy na Konferencję inauguracyjną „Zrównoważony cel podróży między Bugiem a Narwią” z udziałem partnera norweskiego Lone Lamark, konferencja odbyła się w poniedziałek 21 września 2009 w Pałacu w Łochowie. Przybyło 80 osób, w tym: przedstawiciele instytucji, które objęły patronat honorowy nad projektem: Ministerstwa Sportu i Turystyki (link do listu ministra), Ministerstwa Środowiska – Głównego Konserwatora Przyrody (link do prezentacji) oraz Marszałka Województwa Mazowieckiego (link do listu), wójtowie, burmistrzowie, przedstawiciele Lokalnych organizacji.
Przedstawiono 1 prezentację i 4 wykłady:
- Lone Lamark – „Zrównoważone cele podróży w Norwegii”
plik do pobrania ››
- Waldemar Bielak – prezes Mazowiecko – Podlaskiego Stowarzyszenia Agroturystycznego
plik do pobrania ››
- Krzysztof Sasin – Nadbużańska Lokalna Organizacja Turystyczna
plik do pobrania ››
- Arkadiusz Pniewski – Lokalna Grupa Działania „Zielone Mosty Narwi”
plik do pobrania ››
- Adriana Rukat – Lokalna Grupa Działania „Zielone Sioło”
plik do pobrania ››
Ponadto każda z gmin biorących udział w projekcie zaprezentowała się pod kątem walorów turystycznych
– październik – zapraszamy na pierwsze warsztaty – terenowe – w grupach roboczych – tematycznych, będą to 3 oddzielne warsztaty pod hasłem „Rozpoznanie zasobów własnego terenu”. W działaniu A4 udział wzięło 76 osób. Każda z grup odwiedziła po kilka miejsc:
Grupa 1 – noclegi, żywienie - warsztat odbył się w piątek16 października 2009
Grupa odwiedziła: DW Nadrzecze w Broku, gospodarstwo Iwony i Piotra Olkowskich w Ociętem gm. Sadowne, młyn Andrzeja Sosińskiego w Ołtarzach Gołańczach gm. Nur, gospodarstwo Tadeusza Koryckiego w Zaszkowie gm. Nur. Część warsztatowa była w Zajeździe pod sosnami w Małkini Górnej. Grupa pod kierunkiem Marioli Platte opracowała analizę SWOT terenu pod kątem tematu warsztatu.
Prezentacja Marioli Platte – plik do pobrania ››
Analiza SWOT – pliki do pobrania: część 1 ›› / cześć 2 ››
Grupa 2 – oferta atrakcji, rekreacja, natura i kultura odbył się w sobotę 24 października 2009. Grupa odwiedziła Kuźnię Kurpiowską w Pniewie gm. Zatory, obejrzała Pulwy w gm. Rząśnik, spotkała się z lokalnym twórcą ludowym – rzeźbiarzem z Długosiodła – Kazimierzem Sikorskim, odwiedziła stary, zabytkowy młyn Grzegorza Depty w Brańszczyku. Część warsztatowa była prowadzona w gospodarstwie Joanny i Wojciecha Rykaczewskich - Bielińska Góra w Brańszczyku. Grupa pod kierunkiem Macieja Markiewicza napisała analizę SWOT pod kątem tematu warsztatu.
Prezentacja Macieja Markiewicza – plik do pobrania ››
Analiza SWOT – plik do pobrania ››
Grupa 3 – transport, komunikacja, wizerunek, zarządzanie środowiskiem (odpady, woda, zagrożenia)
odbył się we wtorek 27 października 2009 plan do pobrania.
Trzeci warsztat rozpoczął się w Łochowie, gdzie grupa odwiedziła Zakład Gospodarki Komunalnej: wysypisko i oczyszczalnię, następnie Gminne Centrum Informacji. Potem uczestnicy warsztatu autokarem pojechali do Długosiodła, gdzie obejrzeli system gminnej informacji turystycznej oraz odwiedzili Gminne Centrum Informacji, Kultury, Sportu i Rekreacji. Cześć warsztatowa pod kierunkiem Sonii Priwieziencew odbyła się w Lipnik Parku.
Prezentacja Sonii Priwieziencew – plik do pobrania ››
Analiza SWOT – plik do pobrania ››
– listopad – drugi warsztat szkoleniowy w grupach roboczych tematycznych „Zrównoważony rozwój turystyki a oferta turystyczna regionu” odbył się w dniu 17 listopada 2009r. w Domu Wczasowym Nadrzecze w Broku. Udział wzięło blisko 70 osób, co świadczy o dużym zainteresowaniu naszym projektem.
Warsztat składał się z 2 części: teoretycznej i warsztatowej. W części teoretycznej były 3 wykłady:
1. „Zrównoważony rozwój a turystyka i wymogi dla branży tematycznej” wykład Sonii Priwieziencew
- plik do pobrania ››
Ekspert szeroko omówiła ideę i zasady zrównoważonego rozwoju ilustrując przykładami. W II części wykładu – prezentacji zaprezentowane zostały wymogi dla każdej z grup tematycznych.
2. Maciej Kronenberg z Instytutu Spraw Obywatelskich przedstawił „Polskie przykłady turystyki zrównoważonej”.
- plik do pobrania ››
Uczestnicy żywo interesowali się tym wykładem zadając w trakcie pytania.
3. Wykład „Zagraniczne przykłady turystyki zrównoważonej” Tomasza Włoszczowskiego
- plik do pobrania ››
nakreślał stan turystyki wdrażającej zasady zrównoważonego rozwoju i ekoturystyki na świecie wraz z przykładami realizacji w konkretnych miejscach.
II część – warsztatowa prowadzona była w 3 grupach tematycznych (zgodnie z podziałem na grupy z działania A4). Szkoleniowcami byli: Mariola Platte, Maciej Markiewicz i Sonia Priwieziencew. Przypomniano analizy SWOT w każdej z grup. Praca w grupach polegała na ustaleniu wizji, celów strategicznych priorytetów na poziomie gmin w każdym z trzech działów tematycznych. Podjęto też próbę pisania strategii zwiększenia efektywności ekoturystycznej regionu. Po 2.5h warsztatu uczestnicy zebrali się ponownie i przedstawili wyniki swojej pracy. Zadawano wiele pytań, uczestnicy byli zainteresowani tematyką. Wyniki pracy warsztatowej posłużą ekspertowi do napisania ekspertyzy w działaniu A7.
Grupa 1 – Mariola Platte – prezentacja – plik do pobrania ››
Grupa 2 – Maciej Markiewicz – prezentacja – plik do pobrania ››
Grupa 3 – Sonia Priwieziencew – prezentacja – plik do pobrania ››
Wnioski z pracy warsztatowej:
Grupa 1 – plik do pobrania ››
Grupa 2 – plik do pobrania ››
Grupa 3 – plik do pobrania ››
– grudzień – kolejne już spotkanie – seminarium „Kryteria certyfikacji ekoturystycznej dla przedsięwzięć turystyki wiejskiej” odbyło się we wtorek 1 grudnia 2009 w Lipnik Parku w Długosiodle. Przybyło ponad 60 osób. W seminarium udział wzięła nasza norweska partner projektu – Lone Lamark. Ideą seminarium było teoretyczne przygotowanie uczestników do pracy warsztatowej, jaka była przewidziana w II części seminarium. W części teoretycznej były 3 wykłady:
1. Lone Lamark: „Doświadczenia norweskie w certyfikowaniu ekoturystyki”.
- plik do pobrania ››
– z licznymi przykładami, co wywołało zaciekawienie uczestników seminarium. L. Lamark opowiadała o różnych miejscach i osobach, które dzięki podjęciu certyfikowanej działalności turystycznej zyskiwały większe dochody.
2. Ewa Figórska Fundacja Partnerstwo Dla Środowiska z Krakowa „Polskie doświadczenia w certyfikacji turystyki – certyfikat „Czysta Turystyka”.
- plik do pobrania ››
Wykład ten opowiadał o kompleksowym systemie certyfikacji turystyki wdrażającej zasady zrównoważonego rozwoju. Działania Fundacji Partnerstwo Dla Środowiska są częściowo zbieżne z działaniami Społecznego Instytutu Ekologicznego, stąd też duże zainteresowanie wykładem.
3. Maciej Kronenberg „Certyfikowanie biznesu turystycznego w kraju i regionie” Instytut Spraw Obywatelskich Łódź.
- plik do pobrania ››
Wykładowca omawiał przykłady różnego rodzaju certyfikacji biznesu turystycznego, nie tylko pod kątem ekoturystyki, ale w ogóle certyfikacji. Podano ciekawe przykłady z krajów naszego regionu np. rumuński system certyfikacji.
W II części seminarium – części warsztatowej prowadzonej przez Sonię Priwieziencew i Lone Lamark były 2 ćwiczenia; najpierw zastosowano nową metodę (tj. nie stosowaną dotychczas na szkoleniach SIE) „world cafe” („światowej kawiarni”); polega ona na tym, że grupa jest dzielona na kilka mniejszych, w każdej grupie wybiera się lidera i dyskutuje jeden problem. Po pewnym czasie następuje zmiana składu stołu – poza liderem, który cały czas jest ten sam i uczestnicy przenoszą się do kolejnych, różnych stołów. W trakcie warsztatu grupę podzielono na 7 mniejszych grup i wybrano 7 liderów. Dyskutowano następujące problemy: 1. Biznes ekoturystyczny oparty jest na przyrodzie. 2.Biznes ekoturystyczny zawsze promuje lokalną kulturę i lokalne cechy charakterystyczne w swoich produktach. 3. Biznes ekoturystyczny wnosi pozytywny wkład do lokalnej społeczności, korzystają na nim mieszkańcy. 4. Biznes ekoturystyczny aktywnie chroni bioróżnorodność. 5. Biznes ekoturystyczny zawsze stara się ograniczać do minimum negatywne wpływy na środowisko, naturę i kulturę. 6. Biznes ekoturystyczny zapewnia gościom doświadczenia poznawcze o wartości edukacyjnej. 7. Biznes ekoturystyczny zawsze dostarcza pozytywnych doświadczeń zarówno dla gości, jak i dla gospodarzy. Uczestnicy w trakcie ćwiczenia trzykrotnie zmieniali „stoliki kawiarniane”. II ćwiczenie polegało na ustaleniu kryteriów certyfikacji polskiej ekoturystyki. Każda grupa otrzymała jeden rozdział do przedyskutowania. Należało przedyskutować rozdział ogólnie oraz każde kryterium rozdziału osobno. Należało spróbować podczas dyskusji odpowiedzieć na pytania, biorąc pod uwagę wszystkie otrzymane informacje i pomysły uczestników. Jedna wybrana osoba przedstawiła wyniki dyskusji grupy.
Prezentacja warsztatowa Sonii Priwieziencew - pliki do pobrania: część 1 ›› / część 2 ››
Wnioski z części warsztatowej - plik do pobrania ››
– styczeń – seminarium „Budowanie sieci ekoturystycznej” odbyło się 19 stycznia 2010r. w Pałacu w Łochowie. Przybyło blisko 70 osób, a udział wzięło także 2 ekspertów zagranicznych: nasza partnerka z Norwegii Trine Grann oraz przedstawiciel austriackiego przedsiębiorstwa turystycznego Mostviertel z rejonu Dolnej Austrii – Andreas Purt. W części teoretycznej były 4 wykłady:
W II części seminarium prowadzonej przez Sonię Priwieziencew
-
prezentacja do pobrania ›› była wspólna praca warsztatowa w grupach.
Było 8 grup i 4 zadania:
1. kto będzie w naszej sieci? 2. profil, wizerunek, wizja i zasady naszej sieci. 3. cele i oczekiwania. 4. organizacja sieci
Była także wstępna rekrutacja dla przyszłych członków sieci.
Pod koniec seminarium każda z grup przedstawiła wyniki swojej pracy
24 lutego w Ostrowi Mazowieckiej odbył się III warsztat szkoleniowo – konsultacyjny pt. „Kryteria i uczestnictwo w sieci ekoturystycznej”. Grupa blisko 80 osób spotkała się w „Usługach hotelowych 17”.
Warsztat rozpoczął się powitaniem uczestników przez koordynatora projektu - Tomasza Włoszczowskiego, który przy okazji przypomniał założenia, cele i dotychczasowe działania jakie odbyły się w ramach projektu - plik do pobrania ››
Następnie uczestnicy projektu mieli możliwość wysłuchania bardzo ciekawego wykładu pt. „Ekoturystyka – kryteria i założenia” dr Rafała Kurczewskiego z Akademii Wychowania Fizycznego w Poznaniu. Dr Kurczewski opowiedział o sytuacji ekoturystyki na świecie, przedstawił także różne systemy oceny i certyfikowania jakie ostatnio się pojawiły
- plik do pobrania ››
Po wykładzie uczestnicy zostali podzieleni na trzy grupy tematyczne:
1. noclegi, żywienie:
- prowadzenie Mariola Platte - pliki do pobrania: wykład ››; warsztat ››
2. oferta atrakcji, natura, kultura:
-
prowadzenie Maciej Markiewicz - pliki do pobrania ››
-
prowadzenie Tomasz Włoszczowski - pliki do pobrania ››
3. transport, komunikacja wizerunek, zarządzanie środowiskiem (odpady, woda, zagrożenia):
-
prowadzenie Sonia Priwieziencew - plik do pobrania ››
Każda z grup wysłuchała wykładu wprowadzającego związanego z daną tematyką, następnym zadaniem było wypracowanie kryteriów i zasad uczestnictwa w sieci oraz wybór grupy roboczej liderów. Ostatecznie zgłosiło się do dalszych prac 25 osób.
Na zakończenie wszystkie grupy spotkały się ponownie by zaprezentować wyniki swojej pracy .
19 marca w Starym Młynie Andrzeja Sosińskiego w Ołtarzach Gołaczach odbyło się I spotkanie grupy roboczej liderów. Ekspert Sonia Priwieziencew przygotowała propozycję kryteriów lokalnej certyfikacji ekoturystycznej oraz wzór wniosku o certyfikat. W trakcie seminarium uczestnicy spotkania dykutowali nad każdym punktem, zglaszali swoje uwagi oraz sugestie. Seminarium zakończyło się ustaleniami iż na następnym spotkaniu gupy roboczej ekspert przygotuje ostateczną wersję kryteriów i wniosku.
Prezentacja Sonii Priwieziencew - plik do pobrania ››
Kolejnym działaniem był 2 – dniowy wyjazd studyjny na Podlasie. Tematem wyjazdu były: „Najlepiej zorganizowane obiekty turystyki wiejskiej”. W dniach 26-27 marca grupa 43 osób podążając przez Krainę Otwartych Okiennic, Szlakiem Rękodzieła Ludowego oraz Szlakiem Tatarskim odwiedziła: gospodarstwa agroturystyczne „Zacisze u Anny” Anny Czerniakiewicz w Hajdukowszczyźnie, Ritowisko w Surażkowie Cezarego Moczulskiego, gdize podziwiać można było unikalne stado koni kladrubskich, kuźnię Mieczysława Hulewicza i pracownię garncarską Jana Kudrewicza w Czarnej Wsi Kościelnej. Kolacja i nocleg były w „Tatarskiej jurcie” u Dżennety Bogdanowicz w Kruszynianach. Następnego dnia grupa odwiedziła 2 gospodarstwa ekologiczne:„Zieloną Dolinę” Eugeniusza Wiśniewskiego w Sokółce oraz „Chatę za wsią” Jana Kułaka w Hamulce. Ostatnim punktem programu była wizyta u Teresy Pryzmont w Wasilówce i obejrzenie pracowni tkactwa dwuosnowowego. Uczestnicy wyjazdu mogli zobaczyć jak funkcjonują poszczególne obiekty, porozmawiać z gospodarzami oraz wymienić się spostrzeżeniami i poglądami. Bardzo miłym i smacznym akcentem wizyt w gospodarstwach była możliwość skosztowania lokalnych specjałów.
W dniach 14 – 17 kwietnia 2010 grupa 26 osób gościła w rejonie Mostviertel w Dolnej Austrii. Wyjazd szkoleniowy był pod hasłem:"Austria – Mostviertel drogą gruszkową – przykład współpracy turystycznej w obrębie regionu”. W czasie 4 dniowego pobytu uczestnicy obejrzeli kilka bardzo ciekawych obiektów (m.in.: Muzeum Gruszki MostBirnHause, Muzeum Rolnictwa Bauernmuseum, destylarnię Mostelleria, piekarnię Haubiversum), były tez 2 spotkania z przedstawicielami lokalnych organizacji turystycznych i Lokalnej Grupy Działania. Wyjazd był bardzo ciekawy i inspirujący.
- seminarium odbyło się 20 maja w gospodarstwie Joanny Wojciecha Rykaczewskich „Bielińska Góra” w Brańszczyku. Podczas seminarium przedyskutowano i przegłosowano ostateczny kształt regulaminu sieci ekoturystycznej oraz zatwierdzono ostatecznie kryteria certyfikacji ekoturystycznej. Ponadto grupa robocza zatwierdziła procedury wyboru i funkcjonowania Rady ds. Lokalnej Certyfikacji Ekoturystycznej. Wybrano także Radę w składzie:
Sonia Priwieziencew jako reprezentant Społecznego Instytutu Ekologicznego,
Joanna Rykaczewska jako reprezentant Stowarzyszenia Gospodarstw Agroturystycznych i Ekoturystycznych „Mazowieckie Wierzby”,
Małgorzata Dąbrowska jako reprezentant Mazowiecko – Podlaskiego Stowarzyszenia Agroturystycznego,
Justyna Kaflik jako reprezentant grupy roboczej
Danuta Jabłonka – Grabowska jako reprezentant grupy roboczej
Jerzy Kolanowski jako reprezentant grupy roboczej.
- w dniach 25 – 28 maja 15 osób uczestniczyło w wyjeździe studyjnym do Norwegii, do gminy Inderoy (okolice Trondheim).
Celem wyjazdu było zapoznanie uczestników projektu z działającą siecią turystyczną na terenie jednej gminy (niewielki obszar) z dużą ilością współpracujących ze sobą obiektów.
W trakcie tej wizyty odwiedzono kilkanaście różnych miejsc, były także spotkania z lokalnymi organizatorami turystyki i przedsiębiorcami. Wizytowane miejsca dobrano tak, by uczestnicy mogli zobaczyć jak najwięcej rzeczy ważnych z punktu widzenia turystyki, współpracy w ramach jednej sieci, ekologii.
W ciągu czterech dni uczestnicy obejrzeli następujące obiekty:
1. Galeria Hoie – bardzo ciekawy przykład wykorzystania szkła i metalu w twórczości,
2. e-@-internettkafe – mała lokalna kawiarenka z miejscem na informację turystyczną
3. Berg Gard „Farikal” – gospodarstwo rolne, którego właściciele zajmują się hodowlą, przetwórstwem, a także prowadza restaurację i przyjmują turystów,
4. Svingen Ceramics u Cristin Minsaas i Andreasa Bromstada – wizyta w warsztacie garncarskim,
5. Gangsdad Gardsysteri – wizyta w lokalnej przetwórni mleka i serowarni,
6. Stuberg i Ueno Ceramics – wizyta w oryginalnej pracowni ceramicznej, gdzie twórczość właścicieli inspirowana jest sztuka japońską,
7. Maere Landbruksskole – wizyta w szkole rolniczej i mini seminarium na temat „Jedzenie i tradycja jedzenia – sieć i budowanie partnerstwa”
8. Wizyta u Therese Vestuve – pracowni tkactwa określanej jako „sztuka w stodole”,
9. Langhuset Oyna Park – kolacja i degustacja lokalnych przysmaków oraz spotkanie z właścicielem restauracji– członkiem sieci turystycznej,
10. Wizyta w Steinstad Gard i Logosom / Rora – dwa przykłady mini przedsiębiorstw związanych z lokalną turystyka, kultura i twórczością.
11. wizyta na ekologicznej farmie Over – Bjerkem u Berit i Jacoba Bjerkem
Grupa zakwaterowana był w dwóch miejscach: Husfrua i Stromnes, których właściciele także są członkami sieci Inderoy Golden Route.
Bardzo ciekawym punktem było spotkanie z dyrektorem ds. rolnictwa regionu North Trondelag panią Vaerdal, która opowiedziała korzyściach płynących z turystyki dla rolników.
Oprócz wizyt w wymienionych obiektach wszyscy mieli okazję podziwiać piękny norweski krajobraz, drewnianą architekturą nawiązującą do lokalnej tradycji, czystość i porządek na każdym kroku.
- seminarium spotkanie Rady ds. Lokalnej Certyfikacji Ekoturystycznej odbyło się 26 czerwca w gospodarstwie agroturystycznym Barbary Polak „Dom nad Wierzbami” w Jackowie Dolnym. Na spotkaniu Rada wybrała ze swojego grona przewodniczącą – została nią Sonia Priwieziencew i wiceprzewodniczącą – Danutę Jabłonkę – Grabowską. Całe seminarium było poświecone ocenie wniosków o uzyskanie certyfikatu ekoturystycznego jakie wpłynęły w maju i czerwcu. Przedstawione zostały wyniki wizji lokalnej w obiektach i weryfikacji pod kątem spełniania warunków certyfikacji. Ostatecznie certyfikat uzyskało 6 obiektów:
Kuźnia Kurpiowska z Pniewa gm. Zatory,
gospodarstwo agroturystyczne Barbary Polak „Dom nad Wierzbami” z Jackowa Dolnego gm. Somianka,
gospodarstwo agroturystyczne Joanny i Wojciecha Rykaczewskich „Bielińska Góra” z Brańszczyka,
gospodarstwo agroedukacyjne Zofii i Jerzego Kolanowskich z Gliny, gm. Małkinia Górna,
Muzeum Ziemi Prostyńskiej Andrzeja Kongiela z Prostyni, gm. Małkinia Górna,
gospodarstwo Małgorzaty i Tadeusza Dąbrowskich „Dąbrówka” z Hołowienek, gm. Sabnie.
Gratulujemy i życzymy powodzenia wszystkim, którzy otrzymali ten certyfikat – pierwszy w Polsce Certyfikat Ekoturystyczny.
– w lipcu zespół projektowy rozpoczął spotkania z radami gmin – beneficjentów projektu. Na sesjach rad gmin prezentowana jest strategia rozwoju obszaru 13 gmin jako zrównoważonego celu podróży. Spotkania będą realizowane stopniowo do końca września.
Strategia – plik do pobrania ››
– trzeci zagraniczny wyjazd szkoleniowy do Norwegii (4 dni) i zapoznanie się z wzorcowym biznesem ekoturystycznym na wyspach Lofotach. Wyjazd przeznaczony jest dla członków Rady i najbardziej aktywnych liderów grup. Jest tylko 5 miejsc, więc zachęcamy do pracy przy projekcie. Planowany termin: lipiec/sierpień 2010
– zapraszamy na warsztat integracyjno – roboczy dla członków sieć ekoturystycznej. Warsztat odbędzie się w jednym z obiektów turystyki wiejskiej, udział weźmie Trine Grann – nasz norweski partner. Planowany termin: 5 – 7 lipca 2010
– już teraz zapraszamy na festyn „Mazowiecka sieć ekoturystyczna „Między Bugiem a Narwią”; festyn odbędzie się w jednej z gmin biorących udział w projekcie. Kryterium wyboru to aktywność w działaniach projektu władz gmin, chęć współpracy i otwartość. Planowany termin: I tydzień września 2010.
– uruchamiamy stronę internetową sieci! Każdy obiekt będący w sieci będzie maił swój opis, dane kontaktowe, zdjęcia. Planowany termin uruchomienia to październik 2010
zapraszamy dziennikarzy, media i samorządowców do obejrzenia trasy ekoturystycznej. Wycieczka ta ma na celu promocję trasy i rozpropagowanie jej idei. Planowany termin to październik 2010.
– uroczysta konferencja końcowa. Podsumowanie działań projektu. Planowany termin: listopad 2010.